UBILEUSZ 65-CIO LECIA
KUJAWSKIEJ WYTWÓRNI TERMOMETRÓW we WŁOCŁAWKU
Obchodzimy dziś jubileusz 65-cio lecia istnienia i działania naszej spółdzielni. Upoważnia to do podsumowania działalności oraz przypomnienia faktów, które skłoniły grupę ludzi, dziś nazywanych „założycielami”, do zorganizowania i prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółdzielni pracy.
Zamierzenie zorganizowania spółdzielni powstało z konieczności, wskutek decyzji podjętych w Zjednoczeniu Przemysłu Precyzyjnego i Optycznego, zatwierdzonej przez Komisję Planowania Gospodarczego w roku 1956, a dotyczącej zaprzestania produkcji termometrów szklanych w Kujawskiej Fabryce Manometrów we Włocławku oraz zlikwidowania działu Szklarni w tej fabryce.
O tych decyzjach ówczesna dyrekcja Kujawskiej Fabryki Manometrów powiadomiła załogę Szklarni w listopadzie 1956 roku, proponując pracownikom tego działu, którzy zdecydowaliby pozostać, przekwalifikowanie do zawodu ślusarza lub mechanika. Pozostałym pracownikom, którzy chcieliby pracować w dotychczasowym zawodzie, zaproponowano poszukanie sobie zatrudnienia w Wytwórniach Termometrów w Łodzi lub Katowicach. Takie rozwiązania nie zostały przyjęte.
Załoga Szklarni, znająca swoją wartość, posiadająca wysokie kwalifikacje, postanowiła stanowić sama o sobie. W zaistniałej sytuacji korzystnie wysunięty został wniosek – pomysł zorganizowania spółdzielni. Dyrekcja Kujawskiej Fabryki Manometrów przyklasnęła pomysłowi, widząc w tym rozwiązanie powstałych kłopotów z ludźmi, zbędnymi urządzeniami i surowcami.
Zaproponowano nawet nieodpłatne przekazanie do nowo formującej się spółdzielni urządzeń dotychczas stosowanych w fabryce do produkcji termometrów, zapasów surowców i portfela zamówień – o dziwo pełnego zamówień.
Wniosek o powołanie spółdzielni z powyższymi warunkami został przedstawiony władzom administracyjnym miasta i uzyskał ich aprobatę.
Wybrano zatem 5-cio osobowy zespół organizacyjny w osobach:
- mistrza dmuchalni Zygmunta Rybarczyka
- mistrza skalowni Zenona Pasturczaka
- przedstawicieli szklarni: Stanisława Olszewskiego i Janusza Orankiewicza
- pod przewodnictwem Kierownika Szklarni Jana Bieńkowskiego
Rozpoczęto prace organizacyjne i poszukiwano kontaktu i pomocy u władz organizacji spółdzielczych w Polsce oraz jednocześnie poszukiwano lokali, w których można by uruchomić działalność spółdzielni.
Działania te uwieńczone zostały sukcesem, gdyż uzyskano dla organizującej się spółdzielni lokalizację w nowo budującym się Ośrodku Spółdzielczym przy ul. Toruńskiej 104 we Włocławku.
Jednocześnie opiekę organizacyjną nad nowo organizującą się spółdzielnią, przyjął, z uwagi na specyfikę produkcji, Krajowy Związek Spółdzielni Sprzętu Medycznego i Laboratoryjnego w Warszawie.
W dniu 4 lutego 1957 roku odbyło się pierwsze organizacyjne zebranie założycielskie 85 przyszłych członków spółdzielni, którzy dokonali wyboru władz spółdzielni.
Wybrano Radę Nadzorczą pod przewodnictwem Stanisława Olszewskiego i Sekretarza Zenona Pasturczaka.
Rada Nadzorcza powołała Zarząd w osobach:
- Tadeusza Wielickiego – pierwszego Prezesa Zarządu
- Jana Bieńkowskiego – Kierownika technicznego
- Janusza Orankiewicza – członka Zarządu
Zatwierdzono również pierwszy statut spółdzielni.
Powstanie spółdzielni składającej się z części pracowników dużego zakładu przemysłu kluczowego, jakim była wówczas Kujawska Fabryka Manometrów, u pracowników tego zakładu budziło niedowierzanie i powątpiewanie w sukces takiego rozwiązania.
A jednak, po kilkakrotnie przesuwanych terminach rozpoczęcia działalności spółdzielni, ustalono ostateczny termin na dzień 1 września 1957 roku i rozpoczęto przygotowania do tego.
Ze względu na to, że przedsiębiorstwo budowlane nie zakończyło budowy hali produkcyjnej przy ul. Toruńskiej, przy wydatnej pomocy Kujawskiej Fabryki Manometrów rozpoczęto działalność w niecodziennych warunkach, bo w pomieszczeniach tej fabryki, której dyrekcja i załoga wykazała bardzo dużo dobrej woli i zrozumienia dla naszych działań, pozwalając na prowadzenie działalności nowopowstałej spółdzielni na własnym terenie.
Po kilku tygodniach, w grudniu 1957 roku, budynek spółdzielni został wybudowany i rozpoczęto przeprowadzkę do jeszcze całkiem niewykończonych pomieszczeń produkcyjnych i biurowych – niewykończonych, ale własnych.
Tak – tak to się zaczęło i trwa do dnia dzisiejszego, już 65 lat.
Każdy dzień z tych 65-ciu lat to dzień żmudnej pracy i zwykłych codziennych obowiązków każdego pracownika spółdzielni.
Przez ten okres pracowało w naszej spółdzielni około 1400 pracowników. Załoga była stabilna dlatego, że dla wielu pracowników był to pierwszy i ostatni zakład pracy, w którym pracowali od podjęcia pierwszej pracy, często zaraz po ukończeniu szkoły, aż do przejścia na emeryturę, jak również dlatego, że w spółdzielni pracowało wiele rodzin i małżeństw.
Na początku działalności załogę stanowiło 110 pracowników, w najkorzystniejszym okresie działalności spółdzielnia tj. w latach 80-tych ubiegłego wieku (jak to brzmi!) zatrudniała 320 pracowników, by obecnie w trudnych warunkach konkurencji zatrudniać 25 pracowników.
Przez okres działania spółdzielnia przechodziła przez różne etapy dziejów naszego kraju, nie ominęły nas zawirowania przemian ustrojowych i gospodarczych w Polsce oraz krajach sąsiednich, a mimo to spółdzielnia pozostawała w niezmienionej formie własności, dla korzyści swoich udziałowców, członków spółdzielni.
Najdotkliwiej dotknęły nas zmiany ustawy o spółdzielczości z roku 1990, które spowodowały zmniejszenie, z różnych przyczyn, stanu załogi o około 90 osób.
Przez lata doskonalono w spółdzielni technologię produkcji, inwestowano zyski w rozwój spółdzielni, projektowano i wykonywano we własnym zakresie unikalne maszyny i urządzenia, szkolono załogę.
Byliśmy przez to zakładem w tej branży o najwyższym poziomie technicznym w Polsce – do nas przyjeżdżano na szkolenia pracowników, od nas otrzymywano rozwiązania techniczne produkcji dla uzyskania wyrobów o wysokiej jakości.
Dzięki stałemu wdrażaniu postępu technicznego legitymujemy się największym stopniem mechanizacji procesów technologicznych w porównaniu do innych zakładów tej branży w kraju.
Byliśmy i jesteśmy zakładem, który posiada najkorzystniejsze warunki produkcji termometrów szklanych cieczowych rozszerzalnościowych.
Powyższe działania umożliwiły utrzymanie się na rynku naszego zakładu.
Produkowaliśmy i produkujemy termometry szklane cieczowe w większości na potrzeby rynku krajowego.
Część produkcji sprzedawaliśmy na eksport do byłego Związku Radzieckiego, Bułgarii, Czechosłowacji, Rumunii, Węgier, Jugosławii, Albanii, Grecji oraz Niemiec, Holandii, Belgii, Francji, Cypru, Algerii, Egiptu i wielu innych krajów.
Obecnie sprzedajemy na eksport i w ramach dostaw wewnątrzwspólnotowych do zakładów na Litwie, Łotwie, Ukrainie, Czech, Słowenii.